Signalementen

Uit de rubriek 'Op komst', Indies tijdschrift 2019 #0



Er zijn meer boeken blijven liggen deze zomer. Op zich een goed teken: de productie aan boeken over (post)koloniale cultuur en geschiedenis is groot. Sommige boeken slaan we expres over, andere zijn zo belangrijk dat ze [in 2020 #1] alsnog aan bod komen. Dat geldt bij uitstek voor Japan’s Occupation of Java in the Second World War (Bloomsbury, 2018), de studie van Ethan Mark, docent moderne Japanse geschiedenis aan de Universiteit Leiden, die pionierend onderzoek deed in Japanse en Indonesische bronnen met betrekking tot de bezetting van Java. Zijn uitgever vat het als volgt samen: ‘Japan’s occupation of Java is here revealed in a radically new and nuanced light, as an ambiguous encounter revolutionary in the degree of mutual interests that drew the two sides together, fascinating and tragic in its evolution, and profound in the legacies left behind. Mark structures his study around a diverse group of Japanese and Indonesians captivated by the wartime vision of a “Greater Asia”.’   



We bespreken ook een boek dat in zijn focus op één specifieke Peranakan-Chinese familie een luik opent op een veel groter terrein: de leefwereld en de invloed van deze upper-class-Chinezen op de koloniale samenleving, en hun interessante positie tussen de groepen in. Door hun ondernemerschap en het kapitaal dat ze vergaarden, kregen ze een sleutelrol, zowel voor hun Indonesische werknemers als voor het koloniale bestuur en de Indonesische adel. The Kwee Family of Ciledug. Family, Status and Modernity in Colonial Java (LM Publishers, 2018), geschreven door NIOD-medewerker Peter Post in samenwerking met May Ling Thio, beschrijft de geschiedenis van verschillende generaties, van begin twintigste eeuw tot de jaren vijftig, en is geïllustreerd met een groot aantal fascinerende foto’s uit het privébezit van de familie. Onze recensie zal een interessante aanvulling bieden op het verhaal van Mei Li Vos in dit nummer.    



De Vlaamse uitgeverij Polis bracht twee boeken uit over de jeugd in koloniaal Congo: Kinderen van de kolonie (Jan Raymaekers, 2018) en De kinderen van Save (Sarah Heynssens, 2017). In het eerste komen mensen aan het woord die de kolonie en de dekolonisatie aan den lijve ondervonden. Boeiend en herkenbaar in hun tegenstrijdige verhalen: zelfs binnen de individuele verhalen blijkt de moeilijkheid tot een eenduidig beeld te komen over het goede en het kwade dat de koloniale samenleving in zich droeg. De ‘kinderen van Save’ waren van gemengde afkomst en werden opgevangen door de nonnen; voor hen was geen plek in de Congolese constellatie en ook op Belgische grond hadden zij het moeilijk. De eenkennigheid van de Belgen jegens deze ‘mestiezen’ leek veel groter dan die van de Nederlanders ten opzichte van Indo’s, maar dat is een oppervlakkige indruk: daar willen we meer van weten.